Pagina's

vrijdag 17 maart 2017

Church Dugout


Naar aanleiding van '100 jaar Slag bij Passendale' opent het Memorial Museum Passchendaele 1917 de 'Zonnebeke Church Dugout'. Tussen 31 juli en 10 november 2017 kan het grote publiek deze unieke ondergrondse WOl constructie bezoeken.

Het ondergrondse complex is één van de best bewaarde dugouts in de regio doordat de geallieerden de dugout onder de fundamenten van de voormalige kerk bouwden. De constructie bestaat uit een hoofdgalerij van bijna 29 meter lang, zijgangen, 5 kamers en 2 toegangstrappen en ligt zo'n 5 meter onder de grond. De oorspronkelijke uitgang wordt vervangen door een nieuwe uitgang waardoor de bezoekers door de volledige hoofdgalerij kunnen wandelen.

'Gezien het historische belang van deze dugout en het tijdelijke karakter van dit project, zijn wij rotsvast overtuigd van de meerwaarde en de bijhorende internationale belangstelling tijdens de komende herdenkingsperiode. Deze 'once in a lifetime experience' sluit volledig aan bij de filosofie die wij vanuit het Memorial Museum Passchendaele 1917 hanteren: een militair-historisch museum waar de experience een belangrijk aspect vormt', aldus Steven Vandenbussche, directeur van het Memorial Museum Passchendaele 1917.

HISTORIEK

De meest vernietigende en bloedigste oorlogsgebeurtenis in de Westhoek was de Derde Slag bij leper, ook wel de Slag om Passendale genoemd. Op 31 juli 1917 werd de slag ingezet. De geallieerden wilden in drie weken tijd de Duitse verdediging bij leper doorbreken en daarna de Belgische kust bevrijden. Na meer dan honderd dagen liep de strijd vast in het puin van wat ooit Passendale was. De Derde Slag bij leper had een allesvernietigend effect op het landschap. Geschikte accommodatie vinden dicht bij de frontlijn werd dan ook steeds moeilijker. Een oplossing was de aanleg van talrijke deep dugouts.


Leven als mollen
De Britten begonnen al vanaf 1916 met de aanleg van deep dugouts (letterlijk 'diep uitgegraven'). De ondergrondse schuilplaatsen waren het werk van Tunneling Companies, speciale eenheden van mijnwerkers en ondergrondse specialisten. De grootste werden meestal een tiental meter onder de grond aangelegd en boden beschutting aan 50 tot 2000 man. De militairen leefden er als mollen. Het was er vochtig, het stonk er en de gangen zaten vol met ongedierte. Toch was een dug-out vooral een veilige plaats met enig comfort.

Vandaag behoort de Zonnebeke Church Dugout tot de zeldzame, goed bewaarde dugouts in de streek. Van eind november 1917 tot begin april 1918werd eraan gewerkt. De dugout werd niet toevallig onder de kerk gegraven. Het puin van de verwoeste kerk vormde samen met de dikke funderingen een stevige bescherming tegen Duitse beschietingen. Dat verklaart ook de geringe diepte van de vloer, slechts een 5-tal meter onder de grond. Het bouwwerk bestaat uit hout en stalen I-profielen en heeft een hoofdgalerij van bijna 29 meter lang, zijgangen, vijf kamers en nog twee ingestorte toegangstrappen. De werken waren nog niet beëindigd wanneer in april 1918 de Duitsers hun Lenteoffensief lanceerden en Zonnebeke weer innamen. De exacte bestemming van de dugout is niet gekend maar ze werd vermoedelijk gebruikt om materiaal in op te slaan.


Augustijnenabdij
De naoorlogse kerk van Zonnebeke is van de hand van de modernistische architect Huib Hoste. Ze werd tussen 1923 en 1924 iets ten noorden van de vooroorlogse kerk opgetrokken, om onder meer archeologisch onderzoek mogelijk te maken. Pas in 1989 werd begonnen met dit onderzoek. Het doel was het bestuderen van de oudste resten van de Augustijnenabdij, een instituut dat van de middeleeuwen tot de Franse leven het leven in Zonnebeke had bepaald. Tijdens de graafwerken stootte men op de toegang van de Zonnebeke Church Dugout, die bijzonder goed bewaard bleek.

Na het archeologisch onderzoek werd de gang van de dugout opnieuw dichtgemaakt. In 2004 opende het Memorial Museum Passchendaele 1917 haar deuren. Het museum is gevestigd in het kasteel van Zonnebeke, in het naast de kerk gelegen kasteelpark. In de kelder van het museum werd een waarheidsgetrouwe replica van een dugout gemaakt, gebaseerd op het gangencomplex bij de kerk.

Terwijl het museum steeds meer bezoekers lokte werd begonnen met de herwaardering van het kasteeldomen. Eind 2008 werd gestart met de visualisering van de 17de-eeuwse abdijuitbreiding. Hagen en borduren tonen de positie van de vroegere abdijgebouwen. Aansluitend werd in 2011 een abdijtuin aangelegd, op de plaats waar in 1989 opgravingen waren verricht. Groen en verschillende types verharding tonen vandaag de verschillende bouwfases van de abdij. De toegang van de dugout werd tijdens de werken opnieuw blootgelegd en waarheidsgetrouw opgebouwd tot aan het maaiveld. Op de verharding kwamen er lijnen die de ligging van de constructie zichtbaar maakt.


Tickets
Vanaf 1 mei 2017 kunnen individuele bezoekers en groepen tickets voor de dugout reserveren via de website van het Memorial Museum Passchendaele 1917 (http://www.passchendaele.be/tickets).
Wie een bezoek aan de dugout combineert met het nabijgelegen museum, betaalt 2,5 euro bovenop het museumtarief. Een bezoek zonder de combinatie met het MMP1917 kost 6 euro.
Inwoners uit Zonnebeke kunnen net als het museum ook gratis de dugout bezoeken.

Omwille van veiligheidsredenen kunnen maximaal 50.000 personen tijdens de herdenkingsperiode van '100 jaar Slag bij Passendale' de dugout bezoeken. Na 10 november gaat de 'Zonnebeke Church Dugout' voorgoed dicht.